Veiligheidsmaatregelen langs spoor moeten beter

De provincie heeft bij elf Brabantse gemeenten een onderzoek verricht naar de veiligheidsmaatregelen langs het spoor, gelet op het
transport van gevaarlijke stoffen. Uit het onderzoek blijkt dat gemeenten op bepaalde aspecten de veiligheid moeten verbeteren. De provincie vraagt alle 29 ‘spoorgemeenten’ in Noord-Brabant om met behulp van dit onderzoek na te gaan of, en zo ja hoe zij de veiligheid kunnen verbeteren.
Het merendeel van de onderzochte gemeenten heeft voldoende aandacht voor externe veiligheid in bestemmingsplannen. Kanttekening daarbij is dat adviezen van de veiligheidsregio’s niet altijd volledig verwerkt zijn. In de praktijk komt het voor dat geadviseerde maatregelen, zoals vluchtwegen of een opvanggoot naast het spoor, die moet voorkomen dat een gevaarlijke vloeistof zich kan verspreiden, niet terugkomen in het bestemmingsplan en daarmee ook niet in de praktijk aanwezig zijn.

Risicocommunicatie
De veiligheidsmaatregelen in en aan gebouwen worden vrijwel altijd gerealiseerd. Gebouwen dicht bij het spoor zijn onder andere uitgerust met speciaal brandwerend glas. Ook kunnen ventilatiesystemen worden uitgeschakeld als er een gifwolk nadert. Veiligheidsmaatregelen in de omgeving (openbare ruimte) worden daarentegen vaak niet gerealiseerd. Zo ontbreekt het bijvoorbeeld op sommige plekken langs het spoor aan voldoende extra brandkranen of is het spoor niet makkelijk te bereiken voor de brandweer. Bij alle gemeenten is geconstateerd dat actieve communicatie met bewoners en bedrijven over hoe te handelen bij een calamiteit op het spoor, beperkt plaatsvindt.

Toezicht
Na realisatie van een gebouw of oplevering van de openbare ruimte is er geen toezicht op het instandhouden van de veiligheidsmaatregelen. Bij het onderzoek bleek bijvoorbeeld dat technische voorzieningen, zoals een brandmeldinstallatie, buiten gebruik waren of dat een vluchtweg gebarricadeerd was. Als zo’n situatie zich voordeed, is gemeente verzocht direct actie te ondernemen wat ook is gebeurd. Uit eerdere onderzoeken is overigens gebleken dat de complexiteit van externe veiligheid en de
bijbehorende rijksregelgeving een belangrijke oorzaak is voor het onvoldoende verwerken van externe veiligheid in de bestemmingsplannen.

Vervolg
De provincie gebruikt de resultaten van dit onderzoek in de eerste plaats om de 29 spoorgemeenten in Brabant handvatten aan te bieden om de veiligheid langs het spoor te verbeteren. Dit gebeurt onder meer door het organiseren van een themabijeenkomst over dit onderwerp. Daarnaast bewaakt de provincie vanuit haar rol als interbestuurlijk toezichthouder of de verbeterpunten door de
gemeenten tijdig worden uitgevoerd. Ten slotte brengt de provincie de conclusies en aanbevelingen onder de aandacht bij lokale bestuurders, het Rijk en andere belanghebbenden instanties.